Het Programme for International Student Assessment (PISA) is een driejaarlijks internationaal onderzoek dat de vaardigheden en kennis van 15-jarigen in wiskunde, lezen en natuurwetenschappen in kaart brengt. In tegenstelling tot de meeste schooltoetsen, richt PISA zich op de vraag hoe goed jongeren hun kennis in het dagelijks leven kunnen toepassen. In 2022 namen maar liefst 81 landen deel, waaronder 37 OESO-landen en 44 partnerlanden, met in totaal ruim 600.000 leerlingen. In Nederland deden 5.046 leerlingen van 154 middelbare scholen mee.

Van de studenten die aan een voltijdse bacheloropleiding beginnen, heeft na 5 jaar 51,5% een diploma behaald. Na 8 jaar is dit percentage gestegen tot bijna 70%. De overige studenten zijn of van opleiding gewisseld of gestopt met studeren. Er zijn aanzienlijke verschillen tussen verschillende groepen studenten. Mbo'ers stoppen vaker na hun eerste jaar met een hbo-opleiding omdat ze met hun mbo-diploma al goede kansen hebben op de arbeidsmarkt. Havisten wisselen het vaakst van opleiding, terwijl vwo'ers het hoogste percentage hebben dat binnen 5 jaar hun diploma behaalt.

De onderwijsinspectie heeft onderzoek gedaan naar het leesniveau van basisschoolleerlingen. Uit dat onderzoek blijkt dat niveau 2F (het streefniveau voor leerlingen die de basisschool verlaten en het minimale niveau om mee te kunnen doen in de maatschappij) wordt behaald door 50% van de leerlingen op de basisschool. Terwijl de ambitie is dat 65% van alle leerlingen aan het einde van het primair onderwijsniveau 2F behaalt. De leesontwikkeling van leerlingen staat volgens de onderwijsinspectie dus onder druk. Uit het onderzoek komt naar voren dat onderzoek dat de helft van de leerlingen nu minder dan 15 minuten per dag leest in de thuisomgeving. Is dit een probleem? Ja, want uit onderzoek blijkt dat er een sterk verband bestaat tussen een geringe leesvaardigheid en werkloosheid, lage lonen en beperkte carrièrekansen. Door lezen verwerk je immers niet alleen informatie (zoals op verpakkingen en in handleidingen), maar lezen zet je ook aan het denken en leert je om anderen beter te begrijpen.